Hoài nghi và Chân lý

Giáp Văn Dương

Socrates: Tôi chỉ biết một điều
là tôi không biết gì cả.

Hoài nghi không phá vỡ chân lý, mà ngược lại, làm mới và nâng đỡ chân lý trong một chu trình biện chứng bất tận không ngừng nghỉ của nhận thức. 

Hoài nghi

Phương Tây có một câu châm ngôn được sử dụng phổ biến: Hãy nghi ngờ tất cả!

Vì sao người phương Tây lại đặt nặng việc hoài nghi như vậy? Vì qua truyền thống khoa học và triết học, họ phát hiện ra rằng: Hoài nghi là khởi đầu của tiến bộ, là con đường đi tới chân lý, là sự giải phóng lý trí triệt để nhất.

Khi lý trí hoài nghi, lý trí quay lại tự vấn chính bản thân mình, từ đó tự giải phóng cho mình khỏi tình trạng lệ thuộc vào lý trí của kẻ khác hoặc những giáo điều và quán tính tư duy sẵn có.

Truyền thống hoài nghi trong tư duy của phương Tây được khởi đầu từ triết học, trước hết qua phép truy vấn biện chứng của Socrates, sau đó lan sang khoa học, và hoàn thiện trở thành thói quen tư duy lành mạnh, một phương tiện quan trọng để đi tới chân lý.

Socrates đã sử dụng hoài nghi như một phần tất yếu của truy vấn biện chứng: khi một ý tưởng hoặc một nhận định được nêu ra như một chính đề, thì sẽ ngay lập tức bị hoài nghi nhằm xác định lại tính đúng đắn của nó dưới dạng một phản đề, rồi trên cơ sở đó hình thành nên một hợp đề có tính chân lý cao hơn. Hợp đề,  đến lượt nó, lại trở thành chính đề cho một quá trình truy vấn mới, cho đến khi đạt được chân lý, hoặc thực tiễn hơn, đạt đến giới hạn của nhận thức tại thời điểm đó. Như thế, hoài nghi không chỉ là phương tiện để đạt được chân lý, mà còn giúp xác định được giới hạn của tri thức và phạm vi áp dụng của chân lý.

Tranh vẽ vui và kiến thức thú vị

Đầu tiên, bạn sẽ không khỏi bàng hoàng về "kỷ lục" của các loài động vật:




Kiến là một trong những "công nhân" chăm chỉ nhất của thế giới côn trùng. Theo nghiên cứu, một chú kiến nặng 0,004g có thể "ngậm" một vật nặng gấp 5 lần hoặc nâng lên, rồi "kéo lê" một vật nặng gấp 50 lần cơ thể trên một đoạn đường dài.


Phải chăng đây là lí do khiến ốc sên bò rất chậm?

ừ..! Tớ là con nhà nghèo

Nếu ai đó hỏi tớ “Nhà cậu giàu hay nghèo”. Ùh thì nhà tớ nhìn xuống thì cũng hơn nhìu người nhưng nhìn lên chẳng đáng bằng ai. Và tớ sẽ không ngần ngại trả lời rằng: “Tớ là con nhà nghèo!”

Nếu bọn con nhà giàu chửi tớ rằng : “Đồ con nhà nghèo!”, tớ sẽ ngẩng cao đầu trả lời rằng: “Ừh, đúng đấy, tớ là con nhà nghèo!” bởi vì không ai có quyền lựa chọn nơi sinh của mình và tớ chẳng việc gì phải tự ti khi tớ là con nhà nghèo!

Con nhà nghèo, tớ vẫn thường đi shopping dù chỉ để ngắm những mẫu thời trang mà tớ thích, hi vọng một ngày nào đó mở shop thời trang của riêng mình. Tớ vẫn thường vào những quán cafe sang trọng trong thành phố dù chỉ gọi “ Chị ơi cho em ly trà đá” và ngồi từ sáng đến tối dùng wifi free. Tớ vẫn vào Diamond Plaza chỉ là để ngắm quy mô hoành tráng và những đồ hàng hiệu cho mở mang tầm mắt. Nếu có đứa con nhà giàu nào bắt gặp tớ ở đó và cười khẩy thì tớ cũng sẽ cười lại. Tớ chẳng việc gì phải xấu hổ cả, những nơi con nhà giàu vào được thì con nhà nghèo cũng vào được bởi vì đơn giản những nơi đó mở cửa cho tất cả mọi người....